به‌ گزارش خبرگزاري فارس، قانون هدفمندكردن يارانه ها يكي از هفت محور طرح تحول اقتصادي است كه سال گذشته لايحه آن با تغييراتي در مجلس شوراي اسلامي به تصويب رسيد و قرار است كه از نيمه دوم سال جاري به مرحله اجرا گذاشته شود.
از زمان تدوين اين لايحه تاكنون در مورد نحوه اجرا و چرايي و لزوم وجود چنين قانوني بسيار بحث و ميزگردهاي تخصصي در مراكز علمي برگزار شده است و حتي دولت به عنوان ارائه دهنده و مجري اين لايحه در برنامه هاي خبري صحبتهايي كرده است. بنابراين از ظواهر امر چنين برمي آيد كه نبايد هيچ گونه ابهام وسوالي در اين خصوص براي مردم به عنوان كساني كه قرار است با اجراشدن اين طرح منفعتي كسب كنند وجود داشته باشد.
اما با گشتي در ميان مردم و جويا شدن نظرشان در مورد طرح هدفمند كردن يارانه ها با ابهامات وسوالات زيادي در زمينه اين طرح مواجه شديم.
سوتلات و ابهاماتي از قبيل اينكه لزوم اجراي اين طرح چيست و اگر اجرا نشود چه اتفاقي رخ مي دهد، ميزان يارانه نقدي چه قدر است، پرداخت آن تا كي ادامه دارد، چه تضميني برموفقيت اين طرح در عمل وجود دارد و آيا اين طرح اجرا مي شود، چرا وضعيت خوشه بندي ها مشخص نيست، آينده اين طرح ابهام دارد و چهارچوب آن شفاف نيست و سوالاتي ديگر مثل افزايش قيمتها چقدر است و چه كالاهايي قرار است گران شود، براي اصلاح فرم اطلاعات اقتصادي خانوار چه كار كنيم؟ كه مشروح اين سوالات و ابهامات در ادامه مي آيد.

* ميزان يارانه نقدي چه قدر است و پرداخت آن تا كي ادامه دارد؟

اگر بخواهيم سوالات و ابهامات مردم را دسته بندي كنيم بيشترين سوال و ابهام در خصوص ميزان يارانه نقدي است كه قرار است به خانواده ها داده شود در واقع بهتر است بگوييم مردم طرح هدفمند كردن يارانه ها را در پرداخت پول نقد به آنها خلاصه كرده اند و آن دسته از افراد نيز كه اطلاعي در خصوص اين طرح داشتند تنها مي دانستند كه قرار است دولت به مردم پول بدهد. اما نمي دانستند كه ميزانش چه مقدار است.
اين گزارش حاكي است تاكنون اعداد وارقام زيادي درخصوص ميزان يارانه هاي نقدي از جانب افراد مختلف اعلام شده است به عنوان مثال در بعضي از مواقع صحبت از 50 هزار تومان و در بعضي ديگر صحبت از 15 هزار تومان شده است ولي هيچ كدام از اين اعداد از سوي يك نهاد رسمي تائيد نشده است.
در عين حال اخيرا دولت اظهار كرده است، تا قبل از اجرا شدن اين طرح هيچ گونه عدد و رقمي را در خصوص ميزان يارانه هاي نقدي اعلام نمي كند.
با پرس و جوي بيشتر بين مردم، عده اي مي گويند وقتي قرار نيست پولي به ما بدهند در خصوص اين طرح چه صحبتي بايد بكنيم. دولت بيايد تكليف ما را روشن كند بالاخره پول مي گيريم و يا خير؟
محمد اسماعيلي كه در يك چاپخانه نزديك ميدان فردوسي مشغول به كار است مي گويد: دولت تنها اظهار مي كند قرار است به شما پول بدهيم اما نمي گويد اين پول از كجا تامين مي شود.
وي ادامه مي دهد ممكن است امروز پولي به حسابمان واريز شود اما چه تضميني وجود دارد كه اين پول فردا نيز در حسابمان واريز شود تازه با فرض واريز شدن پول چه تضميني وجود دارد اين پول سرموقع پرداخت شود؟دولت اگر امروز به ما يارانه نقدي بدهد وفردا آن را قطع كند ما با گراني بعد از اجراي اين طرح چه كار بايد بكنيم؟
به گزارش خبرنگار فارس، عده اي از مردم به طور كلي مي گويند فرم اطلاعات اقتصادي خانوار را پرنكرده اند و بعضي از مردم كه اين فرم را پركرده اند اظهار مي كنند اي كاش اين فرم را پر نمي كردند.
بعضي از مردم مي گويند از روز اول كه اين طرح مطرح شد تا كنون كه تبديل به قانون شده است به دنبالش نبوديم و حتي به آن نيز فكر نمي كرديم چه رسد به اينكه بياييم ابهامي در موردش مطرح كنيم.

* وضعيت خوشه بندي ها مشخص نيست

چند مدت پيش مركز آمار با توجه به فرم هاي اطلاعات اقتصادي خانوار اقدام به خوشه بندي كرد اما بعد از مدتي اعلام شد كه توزيع يارانه بر اساس خوشه بندي در سال اول طرح منتفي است.
آقاي محمدي كه اهل شهرستان اردبيل ولي در تهران ساكن است مي گويد فرم اطلاعات اقتصادي را پركردم ولي برايمان خوشه اي درنظر گرفته نشد اكنون همه مردم در يك خوشه مشخص جاي دارند اما هيچ خوشه اي برايم در نظر گرفته نشده است بنابراين بايد چه كاركنم و هرجا مي روم كسي پاسخگو نيست.
خانم سلامي نيز مي گويد سال 87 فرم اطلاعات اقتصادي را پركردم اما چند مدت پيش فرزندم به دنيا آمد اكنون سوال من اين است كه چگونه مي توانم او را نيز در اين فرم ثبت نام كنم.
آقاي اصلاني نيز اظهار مي كند به تازگي ازدواج كرده است و نمي داند چه كاري بايد انجام دهد.
بنابر اين گزارش به نظر مي رسد براي مردم هنوز مشخص نيست كه برخورداري آنها از از يارانه نقدي برچه اساسي صورت مي گيرد؟

* چرا هدفمند كردن يارنه ها بايد اجرا شود؟

براساس اين گزارش عده اي از مردم در قبال اين سوال كه ابهام و سوالتان در خصوص هدفمند كردن يارانه ها چيست از پاسخ طفره رفته و جواب نمي دادند.
آنها تنها به اين جواب بسنده مي كردند كه چرا بايد طرح هدفمند كردن يارانه ها اجرا شود؟ و آيا جامعه و وضعيت اقتصادي كشور اكنون اجازه اجراي چنين طرح سنگيني را مي دهد و يا خير؟
خانم حق جو كه دانشجوي سال اول رشته اقتصاد توسعه در مقطع كارشناسي ارشد است تصريح مي كند: با توجه به اظهارات مسئولان امر به نظر مي رسد هنوز آنها نمي دانند آيا اجراي اين طرح در چنين مقطع زماني به صلاح است و يا خير.

* نسخه اين طرح را چه كسي براي اقتصاد ايران پيچيد؟

خبرنگار فارس در برخورد با چند دانشجوي رشته اقتصاد كه در دانشگاه علامه طباطبايي تحصيل مي كردند و مقطع دكتري را مي گذراندند با سوال جالبي مواجه مي شود. آنها به وي مي گويند در اصل اين طرح بايد شك و ترديد داشت.
آنها ادامه مي دهند هدفمند كردن يارانه ها چه طرحي است كه اكنون بانك جهاني و صندوق بين المللي پول با آن پيشينه از اين طرح حمايت مي كنند و حتي اقتصاددان مشهوري به نام جمشيد پژويان كه تحصيلات خود را در دانشگاه هاي خارجي با تفكرات نئوكلاسيكي به پايان رسانده اكنون به شدت از اين طرح دفاع مي كند.
اين دانشجويان مقطع دكتري ادامه مي دهند اي كاش دولت قبل از آنكه مي آمد و اين طرح را در جامع مطرح مي كرد در خصوص اينكه اين طرح از كجا آمده و به كجا خواهد رسيد توضيح مي داد.

* ميزان افزايش قيمت ها چه قدر است و آيا نظارتي در اين زمينه وجود دارد؟

آقاي رضايي كه با مسافركشي از طريق موتور سيكلت امرار معاش مي كند در گفت‌وگو با خبرنگار فارس اظهار مي كند: دولت در خصوص طرح هدفمند كردن يارانه ها فقط مي گويد قرار است به شما پول بدهيم بنابراين نگران افزايش قيمت ها نباشيد ولي نمي گويد قيمت ها تا چه اندازه اي افزايش مي يابد.
وي ادامه مي دهد: دولت بارها گفته است تنها يارانه حامل هاي انرژي افزايش مي يابد اما من مي خواهم از دولت مردان بپرسم كالاهاي ديگر گران نمي شود؟ با فرض مثال شما تنها قرار است يارنه نقدي را بابت حامل هاي انرژي دهيد در نتيجه تكليف ديگر كالاها چه مي شود؟
آيا سيستم نظارتي در خصوص ثابت ماندن قيمت ديگر كالاها وجود دارد؟

* تكليف كنتور هاي مشترك چه مي شود؟

با نگاهي به مجتمع ها وآپارتمان ها در سطح شهر يك سوال مهم از ذهن مي گذرد؛ تكليف كنتور هاي مشترك آب و گاز چه مي شود؟
خانم اعتمادي در يكي از هزاران آپارتمانهاي سطح شهر ساكن است او مي گويد در آپارتماني كه ساكن است كنتور هاي گاز وآب مشترك است با هدفمند كردن يارانه ها تكليف آپارتمان نشينان چه مي شود؟
وي ادامه مي دهد در گذشته در خبرها آمده بود ساكنين آپارتمان ها مي توانند در خواست دهند تا قبض جداگانه برايشان صادر شود اما با مراجعه به شعبه منطقه تا كنون هيچ اقدامي برايمان انجام نشده است.

به گزارش فارس، شايد سوالات ديگري در خصوص هدفمند كردن يارانه ها وجود داشته باشد كه ذهن مردم را به خود مشغول كند، ولي در مجموع به نظر مي رسد هنوز لزوم اجراي اين طرح و منافعي كه براي مردم دارد تشريح نشده است و بسياري از مردم اين طرح بزرگ اقتصادي را تنها در حد دريافت يارانه نقدي درك كرده اند. به هرحال به نظر مي رسد دولت بايد تا قبل از اجراي اين طرح مهم و اساسي كه به اعتقاد اغلب اقتصاددانان اجراي آن براي اقتصاد كشور لازم و ضروري است، به سوالات و ابهامات مردم پاسخ بدهد و منافع اجراي اين طرح را بيش از پيش براي مردم روشن كند.

گزارش از محمد حسين سيف الهي

-----------------------------------------------------------------------------------------